ZAGROŻENIA ZWIĄZANE Z AUTOAGRESJĄ:

  •  wzrost ryzyka samobójstwa dokonanego
  •  ryzyko uzależnienia : samookaleczenie powoduje obniżenie napięcia emocjonalnego, wzrasta przy tym poziom endorfin – substancji związanych z odczuwaniem stanu przyjemności, które przynoszą krótkotrwałe ukojenie w cierpieniu i znoszą ból (ten najczęściej, odczuwany jest
    później, ok. 2h po zdarzeniu). Natychmiastowa chwilowa (!) ulga jaką może oferować autoagresja, utrwala u nastolatka destrukcyjną strategię radzenia sobie z trudnościami.
  •  ryzyko zakażenia
  •  trwałe ślady po uszkodzeniach ciała, np. w postaci szpecących blizn

SYGNAŁY OSTRZEGAWCZE:

Kiedy podejrzewać autoagresję?

  •  zaobserwowanie śladów na ciele, niewiadomego pochodzenia
  •  zmiana sposobu ubierania się, zakładanie odzieży nieadekwatnej do pogody np. długi rękaw przy słonecznej pogodzie
  •  unikanie odsłaniania ciała niezależnie od okoliczności
  •  niechęć/ stanowcza odmowa badań lekarskich, mimo wyraźnej potrzeby

JAK POMÓC NASTOLATKOWI DOKONUJĄCEMU SAMOUSZKODZEŃ?

W przypadku okaleczających się nastolatków bardzo ważne jest, aby jak najwcześniej dostrzec istnienie problemu. Wówczas istnieje spora szansa na to, że destrukcyjna strategia radzenia sobie, nie ulegnie utrwaleniu, i nie stanie się poważnym zagrożeniem dla zdrowia i życia. Poniżej, przedstawione zostały przydatne wskazówki, które mogą pomóc rodzicom i wychowawcom młodych osób z problemem autoagresji.

1. ZACHOWAJ CZUJNOŚĆ

Nie bagatelizuj sytuacji, nawet, jeśli wydaje Ci się, że samookaleczenie jest formą zwrócenia na siebie uwagi i potencjalnie nie zagraża zdrowiu. Jak wykazano wyżej, przyczyny autoagresji są znacznie bardziej złożone i niemal zawsze wiążą się z emocjonalnym cierpieniem. Nawet jeśli samookaleczanie dokonywane jest w sposób jawny i ostentacyjny, zawsze wymaga uwagi i interwencji! Brak odpowiedzi otoczenia i wsparcia, może doprowadzić do eskalacji zjawiska lub zrezygnowania z poszukiwania pomocy w wyniku utraty nadziei. To komunikat, który trzeba usłyszeć!

2. NIE BĄDŹ OBOJĘTNY

Jeśli zauważysz niepokojące sygnały, mogące świadczyć o tym, że osoba z Twojego bliskiego otoczenia, rani swoje ciało – reaguj! Upewnij się, że młody człowiek wie, jakie są zagrożenia związane z samookaleczaniem (zakażenia, trwałe blizny, uzależnienie). Nie bój się podejmowania tematu autoagresji, zadawania pytań wprost. Bądź spokojny. Otwarta rozmowa, może być dla młodego człowieka źródłem oparcia i stać się pierwszym krokiem do znalezienia profesjonalnej pomocy. Autoagresja pojawia się często tam, gdzie brak jest wspierającego otoczenia, z którym można się dzielić własnymi trudnościami. Zaangażowanie bliskich osób to istotny czynnik zapobiegania samookaleczeniom.

3. POSZUKAJ PROFESJONALNEJ POMOCY

Autoagresja to temat trudny i kontrowersyjny. Kiedy osoby z najbliższego otoczenia nastolatka, niespodziewanie odkrywają samookaleczenia, mogą czuć się zdezorientowani i przerażeni sytuacją.
Tym samym, mogą doświadczać skrajnych stanów emocjonalnych – od poczucia bezradności i lęku, aż po gniew, które bezpośrednio utrudniają nawiązanie kontaktu. Warto skorzystać z profesjonalnej pomocy psychologa/psychoterapeuty, doświadczonego w pracy z młodzieżą. W przypadku, gdy autoagresji towarzyszą zaburzenia psychiczne, znacznie upośledzające codzienne funkcjonowanie młodego człowieka, warto także zasięgnąć konsultacji z lekarzem psychiatrą, który pomoże rozważyć czy wskazane jest włączenie farmakoterapii, jako uzupełnienia psychoterapii.

Zachowania autoagresywne można skutecznie leczyć, podobnie jak często towarzyszące im zaburzenia, charakterystyczne dla okresu adolescencji. Praca terapeutyczna polega na psychoterapii indywidualnej, obejmującej osobę, która dokonuje ran, oraz rodzinnej, w której uczestniczą wszyscy członkowie rodziny nastolatka.

Do bardzo ważnych elementów leczenia i profilaktyki samouszkodzeń należą:

  •  poszerzanie świadomości na temat przyczyn, konsekwencji i metod leczenia autoagresji
  • kształtowanie pozytywnego obrazu siebie
  • zachęcanie do rozbudowywania sieci społecznych, które mogą stanowić źródło wsparcia w kryzysie
  • systematyczna praca nad budowaniem konstruktywnych strategii radzenia sobie ze stresem, aby nie doprowadzać do kumulowania się napięcia

    RODZICU – PAMIĘTAJ!

    NIE:

  •  nie krytykuj – dziecko, które się okalecza, nie robi tego, aby zrobić Ci na złość. Przeżywa trudności, z którymi nie potrafi inaczej sobie poradzić ● nie krzycz! – zdenerwowanie, które odczuwasz, w związku z sytuacją, w której się znalazłeś – jest naturalne. Agresja słowna jednak, nigdy nie prowadzi do skutecznej komunikacji i udzielania wsparcia, którego teraz potrzebuje Twoje dziecko
  •  nie mów, że autoagresja jest wyrazem słabości! Przeciwnie – jest elementem walki o siebie, którą każdego dnia toczy Twoje dziecko. Ta destrukcyjna strategia, jest być może jedyną aktualnie dostępną i jednocześnie pozwala Ci dostrzec skalę problemu. Możesz zareagować i pomóc!
  • nie karz! gdy zobaczysz świeże okaleczenie – wiemy, że czujesz się bezradny i rozpaczliwie próbujesz powstrzymać dziecko, które robi sobie krzywdę. Kara nigdy nie rozwiązuje problemu, a może doprowadzić do skuteczniejszego maskowania samouszkodzeń przez dziecko
  • nie obwiniaj! – ani Siebie, ani Dziecka. To nie pomaga, uniemożliwia za to nawiązanie bliskiej wspierającej relacji

    ZAMIAST TEGO:

  • udziel wsparcia – bądź gotowy do rozmowy w każdej chwili
  • znajdź przyjazne otoczenie – w którym i Ty będziesz mógł dzielić się emocjami, które przeżywasz
  • poszukaj profesjonalnej pomocy psychologa/psychoterapeuty lub psychiatry
  • zapewnij środki medyczne – oczywiście, najkorzystniej jest, gdy dziecko zaprzestaje samookaleczeń. Jeżeli jednak wiesz, że nadal się to zdarza, upewnij się, że życie i zdrowie dziecka nie jest zagrożone oraz, że potrafi ono samodzielnie się opatrzyć w higienicznych warunkach
  • bądź cierpliwy – autoagresja to poważny problem, zwłaszcza gdy towarzyszą jej inne zaburzenia. Zastąpienie destrukcyjnych strategii nowymi, wymaga dużo czasu i systematycznego wsparcia. Pamiętaj, że samookaleczanie, wiąże się z dużym psychicznym cierpieniem. Twoje dziecko także chce przestać je czuć
  • KOCHAJ – bez względu na wszystko!

ambasadorka Kampanii Zobacz… ZNIKAM, psycholog Magdalena Godula

17078372_1635855459774629_533161737_n