Dlaczego tak dotkliwie odczuwamy utratę pracy?

Uwikłani w kredyty, obciążeni codziennymi wydatkami, pełni zobowiązań wobec bliskich, za wszelką cenę dążymy do zapewnienia sobie stabilizacji. Chcemy mieć prace! Niestabilna praca, czy jej utrata, to dziś jedno z największych zagrożeń naszej strefy komfortu.

Dlaczego tak dotkliwie odczuwamy utratę pracy?

Utrata pracy to spadek pozycji materialnej człowieka, początkowo rozpatrujemy ją więc w kategoriach ekonomicznych, ale utrata pracy i skutki trwania w tej sytuacji można obserwować także
na płaszczyźnie psychologicznej. Zwolnienie z pracy to dla nas często szok! Budzi w nas dużo silnych emocji. Czujemy złość, mamy poczucie zagrożenia, dopada nas przygnębienie i apatia, towarzyszy temu poczucie klęski i porażki, często jesteśmy bezradni wobec sytuacji, która nas spotkała.
Im bardziej poczucie naszej wartości opierało się na pracy, tym dotkliwiej odczujemy jej stratę.
Musimy mieć świadomość, że praca dla wielu osób to coś znacznie więcej niż tylko sposób zarabiania na życie. Wpływa ona również na to jak widzimy siebie oraz na to jak postrzegają nas inni. Ponadto w wielu przypadkach nadaje ona sens życiu. Praca pełni szereg istotnych funkcji, jest źródłem społecznego prestiżu. W ogólnym odbiorze bezrobotny to ktoś gorszy, niepotrzebny. Bezrobotny to piętno. Praca określa nam społeczną tożsamość, daje możliwość bycia aktywnym i możliwość realizowania się w wielu ważnych dla nas obszarach.
Utrata pracy (bezrobocie) jest też jednym z problemów społecznych, który dotyka rodziny jako całości, utrata pracy i dłuższe pozostawanie bez zatrudnienia jest często podawane jako czynnik występowania w rodzinie agresji i przemocy. W końcu bycie osobą bezrobotną jest – obok śmierci osoby bliskiej i rozwodu – najbardziej stresogenną sytuacją w życiu.

Interwencja kryzysowa w sytuacji utraty pracy.

Interwencja kryzysowa to forma pomocy dla osób, które przechodzą kryzys, od innych form pomocy psychologicznej wyróżnia ją relatywnie krótki czas pracy z psychologiem. Celem jest szybkie wyjście z kryzysu, ważne jest dotarcie do źródła problemu, zapewnienie bezpieczeństwa i wsparcie w opracowaniu planu działania. Aby skorzystać z tej formy pomocy i aby skuteczność tej pomocy była wysoka, powinniśmy szukać wsparcia tuż po doświadczeniu sytuacji kryzysowej. Interwencja wobec osób, które silnie odczuwają utratę pracy właśnie na płaszczyźnie psychicznej powinna być podjęta już w pierwszych dniach czy tygodniach po doświadczeniu zwolnienia. Musimy mieć świadomość, że negatywne konsekwencje pozostawania bez pracy pojawiają się już po upływie około 3 miesięcy, a następnie zaczynają się utrwalać. Trudniej jest nam po tym okresie podjąć działania i podjąć właściwą aktywność na rynku pracy.

Zmierz się ze swoimi uczuciami.

Jedną z pułapek, w jakie wpadamy po utracie pracy, jest stawianie się w pozycji ofiary. Sprzyja temu fakt, że w powszechnym odczuciu jest to rodzaj krzywdy. Ale przyjmując ten punkt widzenia tracimy poczucie, że możemy wpływać na swoją sytuację. Tkwienie w takim przekonaniu to droga do depresji. Silne przygnębienie, apatia czy depresja znacząco utrudniają powrót na rynek pracy, dlatego tak ważne jest, aby aktywnie uporać się ze swoimi uczuciami. Przyznanie się do swoich uczuć i wyjście naprzeciw swoim negatywnym myślom pomogą nam w szybszym uporaniu się z kryzysem i stresem, który mu towarzyszy.
Zmierzenie się ze swoimi negatywnymi uczuciami, zaprzestanie rozpamiętywania przeszłości i zaakceptowanie rzeczywistości, to moment, w którym możemy zacząć kierować swoje myślenie w przyszłość i zacząć planować zmianę.

Utrata pracy wymusza zmianę

Utrata pracy, choć może być dla nas silnym, traumatycznym doświadczeniem, może też być początkiem ważnych pozytywnych zmian. Pozostawanie bez pracy daje nam szanse na zastanowienie się nad własnym życiem i priorytetami, a także na przemyśleniu swojej ścieżki kariery.
Gdy zmierzymy się już z negatywnymi uczuciami, które wywołał w nas fakt zwolnienia z pracy, kiedy zaakceptujemy rzeczywistość, łatwiej jest nam planować zmianę i rozpocząć skuteczne i aktywne działania na rynku pracy. Profesjonalne wsparcie psychologa i doradcy zawodowego może spowodować, że ta wymuszona zmiana obkupiona kryzysem, z dłuższej perspektywy okaże się być dobrym momentem do zmian na lepsze, do realizowania swoich marzeń.

Autorka:  Dominika Markowska, psycholog, doradca zawodowy